Hitteslag: wat is de rol van geneesmiddelen?

In de zomer, vooral op zeer heel warme dagen of tijdens hittegolven komt een hitteslag vaker voor en kan de malaise leiden tot een spoedconsult en een bepaalde behandeling. Maar wist u dat bepaalde behandelingen een zonnesteek kunnen veroorzaken of verergeren?

Oververwarmd lichaam

Een hitteslag is het gevolg van langdurige blootstelling aan hitte, waardoor het lichaam oververhit raakt, met hoge koorts, een rood gezicht, hoofdpijn, intense dorst, braken en verwarring tot gevolg. Een hitteslag kan gepaard gaan met een sterke stijging van de lichaamstemperatuur en mogelijke disfunctie van vele organen, met arteriële hypotensie, nierfalen en, boven 42°C, weefselischemie (stopzetting of ontoereikendheid van de bloedcirculatie in een deel van het lichaam of een orgaan), ademhalingsproblemen, hartproblemen, convulsies en andere neurologische stoornissen.

Sporters, oudere mensen en hitteslagen

Een hitteslag kan vrij snel optreden wanneer mensen zich inspannen in extreme hitte of in een hete, ongeventileerde omgeving. Bij jonge, gezonde atleten en soldaten bijvoorbeeld kan al na enkele uren van intense inspanning in hete, vochtige omstandigheden een hitteslag optreden, vooral wanneer er geen sprake is van acclimatisatie. Werknemers in warme omgevingen, met name brandweerlieden en mensen die zware beschermende kleding moeten dragen, lopen een vergelijkbaar risico. Een hitteslag kan ook optreden bij sedentaire ouderen die bij zeer warm weer in een slecht geventileerde omgeving zonder airconditioning wonen. Ouderen, mensen met bepaalde cardiovasculaire, neurologische, lever- of psychologische aandoeningen en jonge kinderen zijn het meest kwetsbaar voor een hitteslag.

Geneesmiddelen en hitteslagen: een gevaarlijke cocktail

U moet weten dat sommige geneesmiddelen een hitteslag kunnen veroorzaken of verergeren. Dat kan het geval zijn voor de volgende geneesmiddelen.

• Geneesmiddelen met anticholinerge werking: door vermindering van zweten en verhoging van de lichaamswarmte. Het gaat onder meer om anticholinergica gebruikt bij blaasfunctiestoornissen, anticholinergica bij de ziekte van Parkinson en bepaalde antidepressiva, H1-antihistaminica en antipsychotica (clozapine, haloperidol, olanzapine, quetiapine, …).
• Schildklierhormonen: door verhoging van het metabolisme.
• Antipsychotica: door hun centraal effect op de thermoregulatie, door hun antidopaminerg effect door hun anticholinerg effect.
• De anti-epileptica topiramaat en zonisamide, en het diureticum acetazolamide: door inhibitie van koolzuuranhydrase (met verminderde transpiratie en een diuretisch effect tot gevolg).
• Serotoninerge middelen die de thermoregulatie verstoren.
• Bepaalde antidepressiva of opioïden (fentanyl, methadon, oxycodon, tramadol, enz.).

Naast deze geneesmiddelen mogen we ook niet vergeten dat psychotrope stoffen zoals alcohol, cocaïne of ecstasy, die vaker op vakantie of op reis worden ingenomen, ook een slechte thermoregulatie kunnen veroorzaken! Het is dus cruciaal het belang van hydratatie te benadrukken en blootstelling aan extreme hitte te vermijden. Praat erover met uw arts!