De zon, bron van vitamine D

De zon wordt vaak beschouwd als potentieel gevaarlijk voor de gezondheid: huidkanker, verbranding, zonnesteek, uitdroging... De zon moet dus zoveel mogelijk worden vermeden, zo klinkt het vaak. Toch valt niet te ontkennen dat de voordelen van de zon even belangrijk zijn als de risico's.

Impact van de zon op de gezondheid

Ja, de zon heeft een aanzienlijke invloed op de gezondheid van de mens. Ze bepaalt het leven, de biologische en seizoensgebonden ritmes en is de belangrijkste bron van vitamine D, die op zijn beurt betrokken is bij een groot aantal fysiologische processen. De zon heeft ook een aanzienlijke invloed op de psyche: van meer zelfvertrouwen tot seizoensgebonden depressie door een gebrek aan licht.

De zon, de belangrijkste natuurlijke bron van vitamine D

In theorie zou vitamine D niet als een vitamine moeten worden beschouwd, omdat de vitamine in de huid wordt aangemaakt onder invloed van ultraviolet B zonlicht (UVB), verantwoordelijk voor de bruine kleur en de verdikking van de oppervlakkige huidlagen). Vitamine D, een vetoplosbare vitamine, staat bekend als calciferol of 25(OH)D, en bevat twee entiteiten: vitamine D2 of ergocalciferol, geproduceerd door planten, en vitamine D3 of cholecalciferol, dat aangetroffen wordt bij dieren en mensen.

Oorzaken van een tekort aan vitamine D

In Midden-Europese landen is het gebrek aan zonlicht meestal de reden voor een tekort aan vitamine D. Voedingssupplementen kunnen daarom nuttig en noodzakelijk zijn.

Bron: Source alimentaire de vitamine D : base de donnée Ciqual, ANSES.

Andere oorzaken van een tekort aan vitamine D zijn tekorten aan voedingsstoffen die vooral voorkomen bij personen die geen voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong consumeren (vegetariërs, veganisten) en bij mensen die met intestinale malabsorptie kampen, zoals dat het geval kan zijn bij chronische ontstekingsziekten (IBD).

Vitamine D3 en het botkapitaal

Botkapitaal: Vitamine D3 of cholecalciferol speelt een sleutelrol bij de groei, de mineralisatie en het behoud van het botkapitaal door de opname en het gebruik van calcium en fosfor mogelijk te maken. Tijdens de kindertijd, en vooral de twee eerste levensjaren, en de adolescentie verhoogt de groei de behoefte aan deze twee minerale voedingsstoffen en dus aan vitamine D.⁽¹⁾

Vitamine D, ‘booster’ van het immuunsysteem

In de jaren 1920 werd tuberculose met enig succes behandeld door regelmatige blootstelling aan de zon. Het afgelopen decennium heeft onderzoek nieuwe informatie opgeleverd over die waarnemingen. Vitamine D speelt een sleutelrol in het immuunsysteem, de gezondheid van de luchtwegen, de huid en mogelijk de darmen. Een aantal auto-immuunziekten, waaronder multiple sclerose, type I-diabetes, systemische lupus erythematosus en reumatoïde artritis, worden in verband gebracht met een tekort aan vitamine D. Vitamine D zou een belangrijke rol kunnen spelen bij de preventie en de behandeling van deze aandoeningen.

Symptomen van een tekort aan vitamine D

Vitamine D-tekort uit zich aanvankelijk in chronische vermoeidheid, verminderde spierfunctie (gebrek aan tonus, zwakte, krampen, verhoogd risico op vallen), verminderde immuniteit (wat het risico op acute luchtweginfecties vergroot) en dermatologische problemen (haaruitval).⁽³⁾ De laatste jaren is een tekort aan vitamine D ook in verband gebracht met hart- en vaatziekten. Er blijkt een verband te zijn met risicofactoren voor hart- en vaatziekten, waaronder zwaarlijvigheid, insulineresistentie, hypertensie en chronische laaggradige ontsteking.⁽⁴⁾