Diabetes

---

NIEUWS

Gepubliceerd op 04/11/2026 à 17:30

Diabetes type 1: een verband met de gezondheid van de ouders?

Is er een verband tussen een auto-immuunziekte bij een ouder (diabetes type 1, reumatoïde artritis…) en het risico op diabetes type 1 bij het kind? Een grote Zweedse studie wijst daarop. Maar een hoger risico betekent niet dat het kind de ziekte zal krijgen.

Het afweersysteem beschermt ons lichaam. Bij een auto-immuunziekte valt het per vergissing eigen lichaamscellen of weefsels aan. Dat gebeurt onder meer bij diabetes type 1, reumatoïde artritis en multiple sclerose. Deze ziekten kunnen dus heel verschillende delen van het lichaam treffen. Loopt een kind meer risico om diabetes type 1 te krijgen als een ouder een auto-immuunziekte heeft? Zweedse onderzoekers zochten het uit.

Diabetes type 1: bijna 1,5 miljoen kinderen gevolgd

Het onderzoeksteam analyseerde de gezondheidsgegevens van bijna 1,5 miljoen kinderen die tussen 2001 en 2014 geboren werden. De onderzoekers gingen na of bij de moeder vóór of tijdens de zwangerschap een auto-immuunziekte was vastgesteld, of bij de vader vóór de geboorte van het kind. De helft van de kinderen werd meer dan vijftien jaar gevolgd. Tijdens die periode kregen 10.273 kinderen diabetes type 1, ofwel 0,71% van alle deelnemers. Vervolgens onderzochten de wetenschappers het verband tussen de ziektegeschiedenis van de ouders en het ontstaan van diabetes type 1 bij het kind.

Een verband bij zowel de moeder als de vader

Als de moeder tijdens de zwangerschap een auto-immuunziekte had, lag het risico op diabetes type 1 bij haar kind 57% hoger dan bij kinderen van wie de moeder geen auto-immuunziekte had. Een auto-immuunziekte bij de vader, vastgesteld vóór de geboorte van het kind, hing samen met een 51% hoger risico. Die cijfers kunnen verontrustend klinken, maar vragen om wat uitleg: een stijging van het risico met 57% betekent niet dat 57 op de 100 kinderen de ziekte zullen krijgen. Het gaat om een vergelijking met het risico bij kinderen van wie de moeder geen auto-immuunziekte had. Het cijfer van 0,71% slaat dan weer op alle kinderen in de studie, niet alleen op kinderen van een ouder met een auto-immuunziekte. Over het algemeen waren de resultaten voor moeders en vaders vergelijkbaar, al waren er verschillen naargelang de ziekte.

Diabetes type 1: welke rol speelt de familiale voorgeschiedenis?

De vergelijkbare resultaten bij moeders en vaders doen vermoeden dat gedeelde familiale factoren bijdragen aan het risico op diabetes type 1. Het verband lijkt dus niet alleen te verklaren door wat er tijdens de zwangerschap gebeurt. Om dit verder te onderzoeken, vergeleken de onderzoekers ook kinderen die neven of nichten van elkaar waren. Zo konden ze beter rekening houden met bepaalde factoren die familieleden gemeen hebben. In die analyse was het verband met een auto-immuunziekte bij de moeder minder sterk, maar bleef het bestaan. Afhankelijk van de auto-immuunziekte kunnen daarnaast factoren een rol spelen die specifiek met de moeder of de vader samenhangen.

Zal mijn kind diabetes type 1 krijgen?

Deze resultaten laten niet toe te voorspellen of een kind diabetes type 1 zal krijgen. Ze bewijzen evenmin dat de ziekte van de ouder diabetes bij het kind veroorzaakt. De onderzoekers bekeken ook afzonderlijk de situatie waarin de ouders zelf diabetes type 1 hadden. Het risico voor het kind was het hoogst wanneer beide ouders de ziekte hadden. Als slechts één ouder diabetes type 1 had, lag het risico hoger wanneer dat de vader was dan wanneer dat de moeder was. Deze studie helpt om de rol van de familiale voorgeschiedenis beter te begrijpen. Op zichzelf volstaat ze echter niet om nieuwe aanbevelingen te formuleren voor de vroegtijdige opsporing van diabetes type 1 bij deze kinderen.