Elk jaar worden in België meer dan 3.000 nieuwe gynaecologische kankers gediagnosticeerd, waaronder ongeveer 1.500 gevallen van endometriumkanker.

Gynaecologische kankers: symptomen om in de gaten te houden

Bepaalde symptomen moeten aanleiding geven tot een medische evaluatie, waaronder ongewoon bloedverlies tijdens of na geslachtsgemeenschap of na de menopauze. Ook buikpijn in combinatie met een opgeblazen gevoel kan nader onderzoek vereisen. Voor baarmoederhalskanker spelen vaccinatie tegen het humaan papillomavirus en screening een essentiële rol, aangezien HPV aan de basis ligt van vrijwel alle gevallen van deze kanker.

Gynaecologische kankers en familiale predispositie

Ook de familiale voorgeschiedenis verdient bijzondere aandacht. Ongeveer 10% van de ovariumkankers houdt verband met een familiale predispositie, onder meer door mutaties in de BRCA-genen, terwijl ongeveer 3% van de endometriumkankers geassocieerd is met het Lynch-syndroom. Het is dus niet de kanker zelf die wordt overgeërfd, maar in sommige gevallen een genetische aanleg die het risico verhoogt om de ziekte te ontwikkelen.

De experten evalueerden de afgelopen jaren het bewijs dat een eenmalige dosis een vergelijkbare doeltreffendheid biedt als de twee- of driedoseringsschema's. Dit zou een doorbraak kunnen betekenen voor de preventie van de ziekte omdat meer meisjes dan een dosis van het levensreddende vaccin kunnen krijgen.

Baarmoederhalskanker: de "stille moordenaar"

Baarmoederhalskanker wordt vaak de "stille moordenaar" genoemd en is bijna volledig te voorkomen, maar de toegang tot het vaccin is ongelijk; de nieuwe SAGE-aanbeveling is ingegeven door de bezorgdheid over de trage invoering van het HPV-vaccin in immunisatieprogramma's en de lage vaccinatiegraad, vooral in armere landen.

Zeer effectief voor de preventie van HPV-serotypes 16 & 18

"Het HPV-vaccin is zeer effectief voor de preventie van HPV-serotypes 16 & 18, die 70% van de baarmoederhalskanker veroorzaken", aldus Dr Alejandro Cravioto, voorzitter van SAGE. "SAGE dringt er bij alle landen op aan HPV-vaccins in te voeren en prioriteit te geven aan het inhalen van gemiste en oudere cohorten meisjes in meerdere leeftijdsgroepen. Met deze aanbevelingen kunnen meer meisjes en vrouwen worden gevaccineerd en kan zo worden voorkomen dat zij in de loop van hun leven baarmoederhalskanker krijgen en alle gevolgen van dien."

De uitbanning van baarmoederhalskanker mogelijk is

Dr. Nothemba Simelela, assistent-directeur-generaal van de WHO: "Ik ben er vast van overtuigd dat de uitbanning van baarmoederhalskanker mogelijk is. In 2020 werd het initiatief voor de uitbanning van baarmoederhalskanker gelanceerd om verschillende uitdagingen aan te pakken, waaronder de ongelijkheid in de toegang tot vaccins. Deze aanbeveling van een eenmalige dosis heeft het potentieel om ons sneller naar ons doel te brengen om in 2030 90 procent van de meisjes op 15-jarige leeftijd gevaccineerd te hebben."