Wat is hoofdpijn (cephalgia)?

In medisch spraakgebruik wordt “hoofdpijn” cephalgia genoemd. Het gaat om een symptoom: pijn gelokaliseerd in het hoofd, gezicht of de nek, die zeer verschillende oorzaken kan hebben, van de meest onschuldige tot vrij ernstige. Volgens de ICHD-3-classificatie worden cephalgia's onderverdeeld in primaire (ziekten zoals migraine, spanningshoofdpijn, clusterhoofdpijn) en secundaire aandoeningen (als symptoom van een ander ziekteproces).

Primaire cephalgia's: specifieke ziekten

Primaire hoofdpijnen vertegenwoordigen 90% van de dagelijks voorkomende hoofdpijnen. Het zijn ziekten zoals migraine, spanningshoofdpijn en clusterhoofdpijn. Spanningshoofdpijn is het meest frequent. Het treft 70% van de bevolking minstens eenmaal in het leven. De pijn is tweezijdig en voelt aan als een helm of een bankschroef. Het geeft een drukkend gevoel en is niet kloppend. De intensiteit is licht tot matig. Er is geen misselijkheid en geen duidelijke verergering bij inspanning. Ze duurt van 30 minuten tot 7 dagen. Clusterhoofdpijnen zijn zeldzamer, maar extreem pijnlijk. Ze treden op als zeer intense eenzijdige crises rond het oog. Er worden autonome symptomen waargenomen: tranen, lopende neus. Elke crisis duurt 15 tot 180 minuten. Ze keren meerdere keren per dag terug gedurende periodes die “clusters” worden genoemd. Er zijn ook nog andere zeldzame primaire vormen: paroxismale hemicranie, SUNCT.

Secundaire cephalgia's: een waarschuwingssignaal

Secundaire hoofdpijnen worden veroorzaakt door een ander ziekteproces: infecties (sinusitis, griep, meningitis), hoofdtrauma's, vasculaire problemen (bloeding, trombose), intracraniële hypertensie, tumoren, glaucoom, medicijnmisbruik, ontwenningsverschijnselen (alcohol, cafeïne), orthostatische hypotensie. In het dagelijkse leven zijn veel onschuldige secundaire cephalgia’s het gevolg van dehydratatie, slaaptekort, stress, langdurige visuele inspanning (schermen), vasten of een onbehandelde visuele/tandheelkundige aandoening. Vaak biedt rust en/of een pijnstiller (paracetamol) hier een oplossing.

“Gewone” dagelijkse hoofdpijn

De meeste occasionele hoofdpijnen zijn episodische spanningshoofdpijnen of onschuldige secundaire cephalgia's (dehydratatie, vermoeidheid, stress, visuele inspanning). Ze manifesteren zich als diffuse, matige pijn zonder belangrijke bijkomende symptomen en verdwijnen spontaan of met eenvoudige pijnstillers binnen enkele uren. Alleen een arts kan hun aard bevestigen en een onderliggende oorzaak uitsluiten in geval van herhaling of ongebruikelijke kenmerken.