Migraine is de meest voorkomende en meest bestudeerde primaire hoofdpijn. Volgens de internationale ICHD-3-classificatie wordt migraine opgedeeld in twee grote categorieën: migraine zonder aura (70-80% van de gevallen) en migraine met aura (20-30%). Deze twee vormen delen dezelfde neurologische mechanismen, maar verschillen door de aan- of afwezigheid van symptomen voorafgaand aan de pijn.
Deze migraine uit zich in aanvallen van matige tot ernstige pijn, pulserend, vaak aan één kant van het hoofd (voorhoofd, slapen, oog), die nog toeneemt door lichamelijke inspanning. Ze duurt 4 tot 72 uur en gaat altijd gepaard met misselijkheid of gevoeligheid voor licht en geluid. De patiënt moet in een donkere ruimte gaan liggen om de pijn te verlichten. Deze vorm treft voornamelijk vrouwen: 3 keer vaker dan mannen tussen 20 en 40 jaar, vaak met familiale antecedenten.
Bij 1 op de 5 patiënten gaat een aura (die minder dan een uur duurt) vooraf aan de crisis. De patiënt ziet lichtflitsen, zigzaglijnen of blinde vlekken in het gezichtsveld. Soms breiden tintelingen zich geleidelijk uit van één hand naar de arm en het gezicht, of zijn er problemen met het vinden van woorden. De aura verdwijnt voor of tijdens de pijnfase.Er bestaan ook bepaalde zeldzame vormen: basilaire migraine (duizeligheid, hemiplegische migraine (spierzwakte), oftalmoplegische migraine (oogverlamming).
Wanneer aanvallen minstens 15 dagen per maand voorkomen gedurende meer dan drie maanden, spreekt men van chronische migraine. Deze evolutie treft 2-3% van de migraine-lijders en rechtvaardigt vaak een preventieve behandeling met bijvoorbeeld propranolol, voorgeschreven en opgevolgd door een arts.
Bronnen:
Faciale vasculaire neuralgie of clusterhoofdpijn wordt beschouwd als een van de meest intense pijnen die er bestaan. Veel zeldzamer dan migraine, treft het voornamelijk mannen (6 keer vaker dan vrouwen) tussen 20 en 50 jaar. De crises treden op in clusters van meerdere weken of maanden, meerdere keren per dag.
De pijn is eenzijdig, zeer intens, gecentreerd rond het oog of de slaap, beschreven als brandend of stekend. Elke crisis duurt 15 tot 180 minuten. Je voelt een onweerstaanbare drang om te bewegen, in tegenstelling tot migraine waarbij je liever stil blijft. De aanvallen keren meerdere keren per dag terug (tot 8 maal), vaak op vaste tijdstippen, zelfs ’s nachts waarbij je plots wakker schiet.
Aan dezelfde zijde van de pijn treedt roodheid op en een tranend oog, een loopneus of juist een verstopte neus, ptosis (een omlaaghangend bovenste ooglid), een verkleinde pupil en een bezweet voorhoofd. Deze autonome symptomen verdwijnen tussen de aanvallen. Rokers en drinkers lopen meer risico.
De episodische vorm (90% van de gevallen) treedt op in periodes van 1 tot 3 maanden, onderbroken door remissies van meerdere maanden. De chronische vorm kent geen onderbrekingen die langer zijn dan één maand per jaar. De behandeling vereist vaak gespecialiseerde neurologische zorg.
Bronnen:
Spanningshoofdpijn is de meest voorkomende vorm van hoofdpijn: 70% van de bevolking ervaart dit minstens eenmaal in het leven. In tegenstelling tot migraine is men niet bedlegerig, maar het maakt het leven minder comfortabel en vermindert het concentratievermogen.
Je ervaart een tweezijdige druk rond het hoofd die aanvoelt als een te strakke helm of een bankschroef die het voorhoofd, de slapen of het achterhoofd samendrukt. Deze pijn blijft constant, zonder pulseren en met een lichte tot matige intensiteit. Hij kan 30 minuten tot 7 dagen duren en soms uitstralen naar de nek of schouders. Er is geen sprake van misselijkheid of extreme gevoeligheid voor licht.
De veelvuldig voorkomende episodische vorm treedt op tijdens minder dan 15 dagen per maand en verdwijnt over het algemeen na rust en het nemen van een pijnstiller (paracetamol). De chronische vorm (meer dan 15 dagen per maand gedurende meer dan 3 maanden) heeft een ernstige impact op de levenskwaliteit en vereist medisch onderzoek om een secundaire oorzaak uit te sluiten en preventieve behandelingen in overweging te nemen. Vrouwen ouder dan 40 jaar worden meer getroffen.
Emotionele stress, langdurige visuele vermoeidheid (schermen), een te lang aangehouden houding, slaaptekort, dehydratatie en vasten zijn de belangrijkste triggers van spanningshoofdpijn. Je voelt vaak spierspanning te hoogte van de slapen, trapeziumspieren en nek .
Bronnen:
Secundaire cephalgia's zijn geen aandoeningen op zich; zij duiden op een andere onderliggende aandoening. Ze vertegenwoordigen 10% van de hoofdpijnen en gaan van een gewone sinusitis tot spoedeisende urgenties zoals een hersenbloeding. Alleen een arts kan de oorzaak vaststellen.
Acute sinusitis veroorzaakt eenzijdige gezichtspijn, die verergert door naar voren te buigen en vaak gepaard gaat met een loopneus en koorts. Griep of elke andere infectie met koorts gaat samen met diffuse hoofdpijn. Meningitis gaat gepaard met ernstige hoofdpijn, koorts en nekstijfheid: dit is een levensbedreigende situatie.
Zelfs het kleinste schedelletsel kan langdurige postcommotionele hoofdpijn veroorzaken. Ernstige hypertensie (180/110 mmHg) of een hersenbloeding geven plotselinge hevige pijn. Cerebrale veneuze trombose treedt vaak op bij jonge vrouwen die de pil gebruiken of zwanger zijn.
Acuut glaucoom (intense pijn aan het oog, wazig zicht), een hersentumor (progressieve hoofdpijn, ochtendpijn), medicijnmisbruik (hoofdpijn door overmatig gebruik, meer dan 2 weken per maand pijnstillers), ontwenning (alcohol, cafeïne). Bij kinderen rechtvaardigt een gezwollen fontanel en bij ouderen elke nieuwe vorm van hoofdpijn een medisch onderzoek.
Bronnen:
07 01 2026
Bepaalde elementen in het dagelijks leven kunnen bij personen die daarvoor vatbaar zijn, een migraine- of hoofdpijnaanval veroorzaken. Het identificeren van die factore...
Lees verder
07 01 2026
Hoofdpijn omvat zeer uiteenlopende pijnklachten waarvan de oorzaken variëren van onschuldige factoren tot ernstige aandoeningen. Als je begrijpt waarom je hoofdpijn hebt...
Lees verder
07 01 2026
Migraine is geen eenvoudige vasculaire hoofdpijn, maar een complexe neurologische aandoening met specifieke hersenmechanismen. Onderzoekers hebben verschillende factore...
Lees verder
06 01 2026
Aanvullende onderzoeken (bloedonderzoek, MRI, CT) worden niet systematisch uitgevoerd bij migraine of spanningshoofdpijn bij jongvolwassenen. Ze worden wel gedaan in ge...
Lees verder
06 01 2026
Secundaire cephalgia's zijn geen aandoeningen op zich; zij duiden op een andere onderliggende aandoening. Ze vertegenwoordigen 10% van de hoofdpijnen en gaan van een gew...
Lees verder
06 01 2026
Niet alle hoofdpijnen zijn gelijk. Sommige ongebruikelijke symptomen duiden op ernstige secundaire hoofdpijn die een dringend medisch consult of zelfs een opname op Spo...
Lees verder
Prof. Jean Schoenen, neuroloog in het ‘Centre Hospitalier Régional de la Citadelle’ in Luik
Prof. Jean Schoenen, neuroloog aan het CHR de la Citadelle in Luik
Prof. Schoenen, neuroloog aan het CHR de la Citadelle in Luik
Chronische myeloïde leukemie
Covid-19
Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD)
Maagkanker
Migraine en hoofdpijn
Oogontsteking, oogirritatie of droge ogen
Overactieve blaas
Transplantatie van organen